حسن فتحی در نشست «پستچی سه بار در نمی‌زند»: تلاش کردم فیلم صادقانه‌ای بسازم

حسن فتحی در نشست «پستچی سه بار در نمی‌زند»:
تلاش کردم فیلم صادقانه‌ای بسازم

تعلق خاطر من به
تاریخ حالت نبش قبر ندارد

حسن فتحی نویسنده و کارگردان فیلم «پستچی سه بار در نمی‌زند» گفت: تعلق خاطری که در آثارم به تاریخ دارم حالت موضعی، ستایش‌آمیز یا نبش قبر ندارد.

به گزارش خبرنگار سینمایی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، فتحی که شب گذشته 25 مردادماه در جلسه‌ی نمایش و نقد و بررسی فیلم جدیدش «پستچی سه بار در نمی‌زند» در فرهنگسرای هنر سخن می‌گفت، با بیان این مطلب ادامه داد: با این دغدغه به سراغ تاریخ می‌روم که فکر می‌کنم هستی امروز ما به شدت متأثر از فرایندهای تاریخی است. بنابراین انکار تاریخ مثل انکار سایه ما که همواره پشت سر ماست، امری ناممکن است.

او با تأکید بر این‌که تاریخ درتمام وجوه زندگی ما دخالت دارد اضافه کرد: همه حالات ما تحت‌الشعاع تجربیات تاریخی نیاکان ماست. فیلم «پستچی ...» برای من بازگوکننده یک کابوس تاریخی است که می‌تواند در خواب‌های ما منعکس شود. البته بازنمود تاریخ می‌تواند به شکلی خودآگاه و ناخودآگاه انجام شود.

فتحی در ادامه درباره شکل پردازش کلامی در دیالوگ‌های این فیلم توضیح داد: اگر به عنوان فیلم‌ساز بخواهیم کارمان کارستان شود، باید پژوهش را خیلی جدی بگیریم. دیالو‌گ‌های طبقه دوم و سوم از منظری شاید حاصل 20 سال پژوهش من در حوزه مَتل‌ها و داستان ایرانی است، بنابراین اگر جذابیتی در این نوع نوشته دیده می‌شود مرهون حدود 80 سال داستان‌نویسی ایرانی است.

این کارگردان سینما تحقیقات کتابخانه‌ای و میدانی را لازمه نگارش هر فیلم‌نامه‌ای برشمرد و یادآور شد: برای ساخت سریال «شب دهم» ساعت‌ها را در قهوه‌خانه سپری می‌کردم، چراکه معتقدم در کنار تحقیقات کتابخانه‌ای پژوهش‌های میدانی هم حائز اهمیت است و برای فیلم «پستچی ...» ساعت‌ها در کافی‌شاپ‌ها با جوانان هم‌کلام شدم تا اصطلاحات نسل امروز را دریابم.

او ادامه داد: در فیلم هریک از طبقات زبان خاص خود را دارد که متناسب با ظرف تاریخی آن دوره انتخاب می‌شود و اصولا تعلق خاطر من به زبان به فرهنگ ایرانی برمی‌گردد که وجه مکتوب آن بسیار مورد توجه بوده است. آن‌چنان که هنوز شعر در فرهنگ ما جایگاه بسیار مهمی دارد.

فتحی توجه به وجه دیداری را از دیگر دغدغه‌های خود در ساخت این فیلم دانست و اضافه کرد: از آن‌جا که زبان سینما با ادبیات متفاوت است و فیلم خوب اثری است که زبان سینما را به خوبی مورد استفاده قرار داده باشد، تلاش کردم در کنار توجه به عنصر زبان به وجوه دیداری اثر هم اهمیت لازم را بدهم.

او در ادامه درباره تفاوت زمان در سه طبقه مورد اشاره این فیلم؛ یادآور شد: در طبقه سوم که به دوره قاجاریه برمی‌گردد، ریتم زندگی ویژگی خاص خود را دارد. در این‌جا هنر غالب تئاتر است، بنابراین نوع کارگردانی طبقه سوم با دو طبقه دیگر متفاوت است. در این طبقه فضا سکون بیشتری دارد اما در طبقه دوم که طبقه میانی است ریتم و ضرباهنگ تندتر است، تا این‌که در طبقه اول ریتم و ضرباهنگ سرگیجه‌آور و نشانگر شرایط زندگی امروز ماست که با دلهره و اضطراب همراه است.

به گفته فتحی، از دیگر اشتراکات هر سه طبقه نوع و نسبت رابطه با زن‌هاست که در طول زمان تنها تفاوت‌های ظاهری پیدا کرده است.

فتحی در این‌باره توضیح داد: زمانی که زن به عنوان نیمی از جامعه ما از حقوقی برابر برخوردار نیست، ناگزیر است که به خدعه و فریبکاری پناه ببرد و تأسف‌انگیز است که گاه این فریبکاری‌ها را می‌بینیم. اما منشأ آن را که نبود حقوق برابر است، نادیده می‌گیریم.

این فیلمساز در بخش دیگری از این نشست در پاسخ به پرسش یکی از حاضران که فیلم او را با چند فیلم خارجی مقایسه می‌کرد توضیح داد: هر فیلم‌سازی تجربه‌ی زیستی خود را می‌سازد، باید به شرایط شکل‌گیری اتفاقات هنری در سراسر جهان توجه کنیم، مقایسه میان آثار سینمای ایران با خارج را کنار بگذاریم. زیرا مشکلی را حل نمی‌کند، من در ادامه آثاری که ساخته‌ام و در ادامه دغدغه‌هایی که درباره تاریخ ایران دارم این فیلم را ساخته‌ام و آن را بهترین کارم می‌دانم، چراکه حدود هشت سال بر فیلم‌نامه این اثر کار کرده‌ام.

او در پایان سخنانش درباره مخاطبان این فیلم هم تصریح کرد: به خاطر احترامی که برای تماشاگران عام قایلم تلاش کردم فیلم را به گونه‌ای بسازم که برای هر دو گروه تماشاگران عام و خاص جذاب باشد. ضمن این‌که همه تلاش من بر این بود که فیلمی صادقانه بسازم.

به گزارش ایسنا، در بخش دیگری از این نشست که توسط باشگاه فیلم تهران برگزار شده بود، جواد نوروزبیگی تهیه‌کننده این فیلم با ارایه توضیحاتی درباره شرایط اکران این فیلم، مطرح کرد: شرایط فیلم به گونه‌ای بود که از همان آغاز کار، مباحث سیاسی و اقتصادی در آن مطرح شده بود و از آن‌جا که نگرانی‌هایی وجود داشت ممیزی‌هایی هم انجام شد، اما حرف کلی فیلم سر جای خودش باقی ماند. ما در جشنواره فجر در 9 بخش کاندیدای دریافت جایزه شدیم که البته جایزه‌ای نگرفتیم و این موضوع چندان هم اهمیتی نداشت، اما بعد از جشنواره تصمیم گرفتیم شرایط اکران مناسبی پیدا کنیم.

او ادامه داد: تلاش ما این بود که فیلم اکران نوروزی بگیرد اما دست بر قضا در شرایط سیاست‌زده امروز اکران شد و علی‌رغم نگرانی‌هایی که داشتیم با استقبال خوبی روبه‌رو شده است.

نوروزبیگی درباره علاقه‌اش به همکاری با ساخت آثار فرهنگی یادآور شد: همواره در کنار فیلم‌سازانی بوده‌ام که دغدغه اصلی‌شان فرهنگ و در مرحله بعد گیشه است و خوشبختانه فیلم‌های قبلی هم در گیشه و هم در سطح بین‌الملل خوب درخشیده‌اند. البته متأسفانه هنوز مرز خودی و غیرخودی وجود دارد و با دشواری توانستیم برای فیلم پستچی پروانه ساخت بگیریم، اما به هر شکل همکاری‌های لازم انجام و فیلم ساخته شد.

نوروزبیگی در پایان سخنانش درباره تفاوت جزیی نسخه اکران شده با نسخه جشنواره فیلم فجر گفت: چیزی برای تغییر فیلم به ما تحمیل نشد. این تغییرات جزیی با صلاحدید خودمان انجام شده است.

در این نشست جواد طوسی که به عنوان منتقد و مجری حضور داشت وجه مشترک تمام آثار فتحی را تعلق خاطر این هنرمند به تاریخ دانست و گفت: نگاه او به تاریخ با نگاه هنرمندانی مانند علی حاتمی یا بهمن فرمان‌آرا و محمدرضا اصلانی متفاوت است.

به گفته طوسی در آثار فتحی مقوله‌ی فرهنگ در مقابل سیاست بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد، چراکه در نگاه او، فرهنگ بسیار ماندگارتر از سیاست است.

* در حاشیه

این جلسه با استقبال تماشاگران همراه شد.

همچنین فتحی که چند روز پیش از کیفیت پایین پخش فیلم در برخی از سینماها انتقاد کرده بود توضیح داد: متأسفانه کیفیت پخش فیلم در برخی سینماهایی که عنوان ممتاز را یدک می‌کشند؛ بسیار پایین است، درحالی‌که حداقل احترامی که برای تماشاگر قائلیم این است که با سرویس‌دهی خوبی روبه‌رو شود و در این‌جا لازم است از سرویس‌دهی خوب سینماهایی که در زیر پوشش مجموعه سینماشهر هستند تقدیر شود و امیدوارم که دیگر سینماها نیز این موضوع را مورد توجه قرار دهند.

 

گزارش: ایسنا

/ 0 نظر / 14 بازدید